وسايل و سازه هاي حفاظتي

 

ساز هاي حفاظتي:

 

1- نرده استاندارد : حفاظي عمودي است كه بايد براي جلو گيري ازسقوط افراد در اطراف و گوشه هاي نمايان سقفها و ديوارهاي

باز، رمپها،سكوهاي كار،راهروها،راه پله،سقفهاي موقت يا ساير محلهاي كار و تردد كارگران تعبيه شود.

 - نرده استاندارد بايد گوشه و اطراف رمپها،سكوهاي كار،راهروها،سقفهاي موقت و نظايرآن كه از زمين و كف يا  هر مكان ديگري كه

    بيش از 3 متر ارتفاع دارد ، نصب گردد .همچنين در مكانهايي كه در مجاورت محلهاي حفاري گود برداري و كابلهاي فشار قوي قرار

    دارد و دراطراف تمام قسمتهاي باز سقفها يا ديوارهاي بازدر فعاليتهاي مورداستفاده قرار نگيرند نصب شود .

 - ارتفاع نرده استاندارد از كف  طبقه يا سكوي كار نبايد از 90  سانتيمتر كمتر و از 110 سانتيمتر بيشتر باشد ،همچنين ارتفاع نرده

    راه پله نبايد از 75 سانتيمتر كمتر و از 85 سانتيمتر بيشتر باشد .

 - ساختمان و اجزاي سازه نرده بايد داراي چنان مقامتي باشند كه بتوانند در مقابل حداقل 100 كيلو گرم فشار و ضربه وارد در تمام

   جهات مقاومت نمايند بعلاوه  نرده بايد  مقاومت لازم را براي  مواقعي كه در معرض برخورد وسايل  متحرك قرار گيرد ، داشته باشد.

2- پاخوري هاي چوبي : در قسمتهاي كه امكان ريزش ابزار ومصالح ساختماني از اطراف و گوشه هاي نمايان كفها و ديوارهاي باز

رمپها،سكوهاي كار، گذرگاه ها يا سقف هاي موقت و نظاير آن وجود دارد، بايد پاخوري هايي از چوب مناسب به ضخامت حداقل5/2

سانتيمتر و به ارتفاع  15 سانتيمتر نصب شود در داربست معلق ميتوان از پاخور به ارتفاع  10 سانتيمتر استفاده  نمود.

3- راهرو سرپوشيده موقتي : سازه اي است حفاظتي كه به صورت موقت در پياده روها يا سايرمعابر عمومي براي جلوگيري  از

خطرهاي ناشي از پرتاب شدن مصالح و وسايل و تجهيزات  ساختماني ايجاد مي شود .

 - ارتفاع راهروهاي سر پوشيده نبايد كمتر از 5/2 متر و عرض آن نيز نبايد كمتر از 5/1 متر يا عرض پياده روي موجود باشد .

 - راهرو بايد فاقد هر گونه مانع و داراي روشنائي لازو طبيعي يا مصنوعي دائمي باشد .

 - سقف راهرو بايد توانائي تحمل كليه بارهاي احتمالي و حداقل فشار 700 كيلو گرم بر متر مربع را داشته باشد .

 - سقف راهرو بايد از الوار به ضخامت حداقل 5سانتيمترطوري ساخته شود كه ازريزش آب ومصالح به داخل آن جلوگيري به عمل آيد

 - اطراف بيروني سقف راهرو بايد داراي حفاظ كاملي از چوب يا توري فلزي  مقاوم به ارتفاع حداقل يك متر باشد، زاويه اين حفاظ را

    نسبت به كف  مي توان حداكثر 45 درجه به طرف خارج اختيار كرد .

 - اطراف راهرو سرپوشيده كه در مجاورت كارگاه ساختماني قرار دارد،بايد داراي حفاظ يا نرده اي به ارتفاع لازم مطابق مشخصات و

    ويژگيهاي مذكور در مبحث الزامات عمومي ساختمان باشد .

4- سقف موقت و سرپوش حفاظتي: پوششي است حفاظتي ازقبيل توري ياتخته بندي الوار كه براي جلوگيري ازآسيب ناشي از اثر سقوط اشياء در كارگاه ساختماني يا مجاورت آن برپا مي شود .

 - سرپوش حفاظتي بايد چنان طراحي و  ساخته شود  كه در اثر ريزش مصالح يا  ابزار روي آن هيچگونه خطري متوجه افرادي كه در

    زير آن قرار دارند نگردد.

 - پوشش موقت فضاهاي باز ، سقفها و ديوارها ، بايد با استفاده از تخته با ضخامت 2.5 سانتيمتر  يا معادل آن براي سوراخ هاي تا

    دهانه 45 سانتيمتر و تخته با ضخامت 5 سانتيمتر يا معادل آن براي سوراخهاي با دهانه بيش از 45 سانتيمتر صورت گيرد .

 - براي سقفهاي موقت كه به صورت سكوهاي كارمورد استفاده قرار گيرند ، بايد تخته هايي با ضخامت 5 در 25 سانتيمتر كه محكم

    به يكديگر بسته شده باشند ، استفاده شود .

5- توري هاي ايمني: در  مواردي كه  نصب سكوهاي  كار و نرده هاي  حفاظتي  استاندارد ، در  ارتفاع  بيش  از 3 متر امكان پذير

نباشند،بايدبراي جلوگيري از سقوط افراد از تورهاي ايمني با رعايت موارد زير استفاده كرد :

 - تورهاي ايمني  بايد در فاصله اي  كه سازندگان  آنها مشخص نموده اند  نصب شود به  نحوي كه ارتفاع سقوط  كارگران بيشتر از

    شش متر نباشد و تا آنجا بالا برده شوند كه  فاصله  كافي برفراز آنها جهت  برپايي و نصب اجزاي ساختمان حركت ماشين آلات و

    نظاير آن وجود داشته باشد .

 - برپايي  و  نصب تورهاي  ايمني  همچنين جمع آوري  و  برچيدن  آنها  بايد  توسط  شخص  ذيصلاح  و با  استفاده  از  كمربندها و

    نگهدارنده هاي محكم ايمني  صورت  گيرد  اين تورها قبل از استفاده و در مدت بهره برداري بايد شخص ذيصلاح بازرسي و كنترل

    شوند،استفاده فرسوده و آسيب ديده مجاز نيست . 

 

وسايل حفاظت فردي:

 

تعريف : وسايل حفاظت فردي،وسايلي است از قبيل كلاه ايمني،كفش و پوتين،ماسك،نقاب و عينك، توري هاي حفاظتي، كمربند

ايمني، دستكش لاستيكي عايق، چكمه، و نيم چكمه و لباس  ايمني كه كارگران، افراد خود  اشتغال و  ساير كساني كه در كارگاه

ساختماني فعاليت مي نمايند، بايد متناسب با نوع كار ،خود آنها را مورد استفاده قرار دهند .كليه وسايل حفاظت فردي  بايد از نظر

كيفيت مواد مورد استفاده و  مشخصات فني  ساخت، مورد تاييد موسسه استاندارد و تحقيقات  صنعتي ايران باشند. كليه وسايل

حفاظت فردي بطور مرتب توسط اشخاص ذيصلاح بازرسي و كنترل شده، درصورت لازم تعمير يا تعويض شوند، تا همواره براي تامين

حفاظت كارگران آماده باشند.در تمام  محلهاي كار بايد لباس كار تميز و  متناسب با نوع كار در اختيار كارگران قرار گيرد. بعلاوه لباس 

كار بايد طوري تهيه شود كه موجب بروز حادثه نشوند و كارگر بتواند با آن به راحتي وظايف خود را انجام دهد .

1- كلاه ايمني: در  كليه عمليات  ساختماني كه در آنها  احتمال وارد  آمدن جراحاتي به افراد در  اثر سقوط فرد يا سقوط وسايل و

تجهيزات و  مصالح وجود  دارد، بايد از كلاه  ايمني با رعايت  موارد زير و ويژگيهاي مندرج در استانداردهاي شماره 1370 و 1381 ايران

استفاده  شود. پوسته كلاه بايد از مواد سخت و  با دوام ساخته شده، تمام لبه هاي آن گرد و پرادخت شده باشد، پوسته كلاه بايد

بطور محكم به  كلاف يراقي كه  روي  سر مصرف كننده جاي  ميگيرد ، متصل شود  و  فاصله آزاد بين كلاف يراق و پوسته نبايد از 19

ميليمتر كمتر باشد .

2- كفش و پوتين ايمني: براي كارگراني كه هنگام كار،پاهاي آنها درمعرض خطر برخورد با اجسام داغ و برنده ياسقوط اجسام قرار

دارد، بايد كفش و پوتين ايمني با رعايت استاندارد تهيه ودر اختيار آنها قرار گيرد.كفشها و پوتينهاي ايمني را بايد به راحتي پوشيده

و درآورد،بند كفشها و پوتينهاي ايمني بايد به آساني باز و بسته شود .

3- عينك و نقاب حفاظتي: به هنگام جوشكاري،برشكاري،آهنگري،ماسه پاشي (سندپلاست) و نظاير آنها كه نوع كار باعث ايجاد

خطرهايي براي صورت و چشم كارگران ميشود، بايد عينك و  نقابهاي حفاظتي مخصوص اين گونه كارها مطابق استاندارد تهيه و در

اختيار آنان قرار گيرد .

4- دستكش حفاظتي: براي  حفاظت دست  جوشكاران و  ساير  كارگران ساختماني  كه با اشيا داغ و برنده از قبيل اوراق فلزي و

شيشه هاي جام سرو كار دارند.دستكشهاي برزنتي يا چرمي ساقه دارمطابق با ويژگيهاي استانداردتهيه و در اختيار آنان قرار گيرد.

5- دستكشهاي لاستيكي عايق: به منظور حفظ جان كارگران برقكار كه به هنگام كار با شبكه تحت فشار برق يا وسايل برقي در

معرض خطر برق گرفتگي قرار دارند،بايد علاوه بر ابزار  ويژه اين دستكش، كفش و كلاه مخصوص عايق الكتريسته با رعايت استاندارد

تهيه و در اختيار آنان قرار گيرد.دستكشهاي لاستيكي عايق پس از هربار مصرف بايدطبق ضوابط توسط افراد ذيصلاح بررسي و كنترل 

و براي استفاده مجدد آماده شود .

6- چكمه و نيم چكمه لاستيكي: در محل كارهاي مرطوب يابراي كارهايي كه در آب انجام  ميشود به منظورحفاظت پاي كارگران

در مقابل آب و گل و نظاير آن بايد به تناسب نوع كار،چكمه و نيم چكمه لاستيكي با رعايت استاندارد تهيه و در اختيار آنان قرار گيرد.

7- لباس ايمني براي  جوشكاري و  مشاغل مشابه: براي  جوشكاري و مشاغل آن كه  كارگران در معرض سوختگي و جراحات

ديگر قرار دارند ، بايد لباس ايمني با رعايت استاندارد تهيه و در اختيار آنان قرار گيرد .

8- ماسك حفاظتي : در موادي كه جلوگيري از انتشار گرد و غبار و  مواد شيميايي يا تهويه محيط آلوده به مواد مزبور از لحاظ فني

ممكن نباشد بايد ماسك يا وسايل حفاظتي مناسب تهيه شود و در اختيار كارگران قرار گيرد .             

9- كمربند ايمني: براي جوشكاري ،سيم كشي ياهرنوع كار ديگر در ارتفاع بيش از 3متر كه امكان تعبيه سازه هاي حفاظتي براي

جلوگيري از سقوط كارگران مقدور نباشد ، بايد كمربند ايمني تهيه شود و در اختيار كارگران قرار گيرد .

 

انبار كردن مصالح:

 

1- در مواردي كه مصالح ساختماني در محل عبور و  مرور عمومي  يا مجاور  آن ريخته مي شود  بايد مراقبت كافي بعمل آيد كه اين

    مصالح طوري روي هم انباشته شود كه از فرو ريختن يا ريزش يا افتادن احتمالي آنها جلو گيري گردد .

2- مصالح ساختماني بايد درجايي قرارداده شود كه موجب بروز حوادث ترافيك نگردد و شب ها محوطه انباشتن مصالح بايد بوسيله

    چراغ قرمز يا احتياط مشخص گردد .

3- الوارها بايد روي چوبهاي عرضي قرار داده شوند بطوريكه كاملا ًروي زمين قرار نگيرند و چنانچه ارتفاع الوارهاي انبارشده از يك متر

    تجاوز كند در ارتفاع هر يك متر بايد چوبهاي عرضي قرار داده شود .

4- كيسه هاي سيمان يا آهك يا گچ نبايد بيش از 10 عدد روي هم قرار گيرد مگر آنكه محل هاي مخصوصي براي انبار كردن آنها قبلا ً

    جاسازي شده باشد.

5- از انبار كردن مصالح ساختماني در لبه گودبرداري ، چاه يا هر نوع پرتگاه بايد جلوگيري بعمل آيد .

6- آجر و سفال نبايد در بيش از 2 متر ارتفاع انباشته شود و اطراف آن بايد به وسيله چوب هاي قائم محافظت گردد .

7- برداشتن مصالح انبار شده بايد از بالاترين قسمت شروع گردد .

8- كيسه هاي سيمان ، آهك يا ساير موارد مشابه بايد در محل خشك و دور از رطوبت انبار شوند .

9- تير آهن بايد با ارتفاع كم طوري روي هم انباشته شود كه امكان غلطيدن آن نباشد .

10- ورق فلزي بايد بطور افقي روي هم انباشته شده و ارتفاع آن از يك متر تجاوز ننمايد .

11- طرفين لوله هاي فلزي كه  انبار مي شوند بايد بوسيله ميله آهني يا وسايل مشابه ديگر  مهار شود كه از باز شدن  و غلطيدن

      آنها جلوگيري گردد . 

12- انبار شن و ماسه و سنگ بايد مرتبا ً مورد بازديد قرار گيرد تا در اثر برداشتن موجبات ريزش آنها و حادثه فراهم نگردد. 

13- مصالح  ساختماني  اگر در كنار  ديوار يا  تيغه انبار  شود  بايد طوري  انباشته  شود كه  فشار بيش  از  اندازه  به  ديوار يا  تيغه

      وارد نيايد .

 

ساير مسائل ايمني:

 

1- كليه كارگران كارگاههاي ساختماني بايد مجهز به كلاه و كفش ايمني بوده و همچنين درصورتي كه شرايط و نوع كار اقتضاء نمايد

    ساير وسايل حفاظت  فردي از قبيل دستكش، ماسك، كمربند و طناب نجات و غيره مطابق ضوابط آئين نامه مربوط بايد در اختيار

    كارگران قرار داده شود .

2- كليه معابر،پلكانها،سطوح شيب دار،باز شوها، پرتگاهها و بطور كلي تمام نقاطي كه احتمال خطر سقوط افراد را در بر دارند، بايد

    بوسيله نرده و پوشش هاي موقت و مناسب حفاظت گردند .

3- از كار كردن كارگران برروي بام ساختمانها در هنگام باد و  طوفان و بارندگي شديد و يا هنگامي كه سطح بام پوشيده از يخ باشد

    بايد جلوگيري به عمل آيد

4- از بكار گماردن كارگران بي تجربه و تازه كار بر روي بامهاي شيب دار بايد جلوگيري به عمل آيد.

5- در هنگام كار بر روي بام هاي شيب دار و يا بام هاي  پوشيده از صفحات شكننده مانند صفخات موج دار نور گير و ورقهاي فشرده

     سيماني (ايرانيت) بايد از نردبانها يا صفحات كراولينگ با عرض حداقل 25سانتيمتر استفاده شود اين نردبانها و صفحات بايد بطور

    محكم و مطمئن نصب گردند تا از لغزش آنها در زير پاي كارگر جلوگيري به عمل آيد .

6- در لبه سطوح شيب دار بايد موانع مناسب و كافي جهت جلوگيري  از سقوط كارگر و يا ابزار كارپيش بيني شود .

7- كارگراني كه بر روي بام هاي شيب دار با شيب بيش از 20 درجه كار مي كنند بايد  مجهز به كمربند ايمني و طناب نجات باشند.

8- معابري كه براي عبور  فرغون يا  چرخ هاي دستي ساخته ميشود بايد داراي سطوح صاف باشد و براي عبور هر فرغون حداقل يك

    متر عرض منظور گردد .

9- قالب بتن بايد قبل از بتن ريزي  بازديد و  نسبت به استحكام آن اطمينان حاصل شود  تا  در موقع بتن ريزي قالب بكار برده  شود.

10- در موقع برداشتن قالب بتن بايد احتياط هاي لازم به منظور حفاظت كارگران ازخطر احتمالي سقوط بتن يا قالب بكار برده شود.

11- دستگاه هاي بتن ساز  بايد  داراي ضامن  باشد تا  در هنگام تميز  كردن دستگاه  را قفل و  از حركت  اتفاقي  آن جلوگيري كند.

12- براي بالا بردن تيرهاي  آهن بايد از  كابل يا طناب هاي محكم  استفاده شود و  براي جلوگيري  از خمش بيش از حد كابل بايد از

     چوب يا وسيله مشابه ديگري دربين تير آهن و كابل قرار داده شود و از زنجير براي بالا بردن تير آهن استفاده شود.

13- در موقع نصب ستون ها يا  تيرهاي  آهن قبل از  جداكردن  نگهدارنده تير آهن  بايد حداقل نصف  تعداد پيچ و مهره ها را بسته يا

      جوشكاري لازم انجام شده باشد .

14- خرپاها بايد بوسيله نگهدارنده بر روي پايه  قرار گيرد و  پس از نصب مهارهاي لازم و اطمينان كامل از پايدار بودن آن از نگهدارنده

      جدا شود .

15- قبل از نصب تير آهن ديگر ، تير آهن زيرين بايد صد در صد پيچ و مهره و يا جوشكاري شده باشد .

16- در مواردي كه ستون هاي آهن روي هم  قرار مي گيرند نبايد بيش از 1طبقه ستون  بدون جوشكاري و اتصالات لازم روي ستون

      زيرين قرار داده شود .

17- تيرهاي آهن و ستون ها بايد بلافاصله پس از نصب از نظر اطمينان به انجام صحيح و كامل بازديد شود .

18- در موقع بارندگي شديد و وزش بادهاي سخت و يخبندان بايد از نصب و بر پاداشتن تيرهاي فلزي خودداري شود .

19- جوشكاري الكتريكي  بوسيله داربست هاي آويزان كه با كابل نگهدازي ميشود مجاز نيست .

20- كابل هاي دستگاههاي جوشكاري الكتريكي بايد داراي روپوش عايق مطمئن و بدون زدگي باشد .

21- از گذاردن بار و تكيه دادن داربست بكارهاي بنايي كه  بطور كامل ملات آن سفت  نشده باشد بايد  جلوگيري بعمل آيد .

22- در موقعي كه كارهاي بنايي در طبقات  زير انجام ميگيرد ،هنگام نصب و بر پا داشتن تير آهن و  كارهاي بتوني و نصب سنگ در

      طبقات بايد سقف و يا پوشش مناسبي بين آنها قرار داده شود تا از سقوط مصالح از طبقات بالا بر روي كارگران جلوگيري گردد.

23- بالا بردن آسفالت يا قير داغ بوسيله كارگر و نردبان ممنوع است .

24- ظرف  محتوي قير داغ نبايد در محوطه  بسته نگهداري  شود  مگر آنكه  قسمتي از محوطه  باز بوده  و تهويه بطور كامل و كافي

      انجام گيرد .

25- شعله هاي باز،مشعل،كبريت مشتعل و وسايل مشابه نبايد در مجاورت دهانه هاي مجاري فاضلاب، خطوط اصلي گاز و  مجاري

      مشابه قرار داده شود .

26- كارگران را نبايد به بالا بردن و پائين آوردن بار و ابزار كار محكم يا سنگين به وسيله نردبان وادار كرد .

27- براي گرم كردن بشكه هاي محتوي قير بايد ترتيبي اتخاذ گردد كه ابتدا قسمت فوقاني قير در طرف ذوب شود و از حرارت  دادن و

      تابش شعله به قسمت هاي زيرين ظرف قير در ابتداي كار جلوگيري بعمل آيد .